7/9/08

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΟΥΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ ...ΝΕΡΑΚΙ


ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΒΟΙΑΣ
Χαλκίδα 05.09.2008
ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ


ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ: ΕΠΙΓΕΙΑ ,ΥΠΟΓΕΙΑ, ΠΑΡΑΚΤΙΑ, ΘΑΛΑΣΣΙΑ

Εδώ και χρόνια οι διεθνείς οργανισμοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την προστασία -ποσοτική και ποιοτική- των υδάτων και κυρίως του πόσιμου νερού σε πλανητική κλίμακα.
Πρόσφατα μόνον η Ελλάδα -με το ΠΔ51/2007 και νωρίτερα με το Ν.3199/2003- επικύρωσε την Οδηγία της ΕΕ του 2000 για τα νερά.
Η ίδια νομοθεσία προβλέπει μέτρα για τα ανεκτά επίπεδα διαφόρων στοιχείων, καθώς και μέτρα για την μείωση της ρύπανσης, διότι στοχεύει ανάμεσα σε άλλα: "- στην εξασφάλιση επαρκούς παροχής επιφανειακού και υπόγειου νερού καλής ποιότητας που απαιτείται για την βιώσιμη, ισόρροπη και δίκαιη χρήση ύδατος, - σε σημαντική μείωση της ρύπανσης των υπογείων υδάτων, - στην προστασία των χωρικών και θαλάσσιων υδάτων και - στην επίτευξη των στόχων των σχετικών διεθνών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στην πρόληψη και την εξάλειψη της ρύπανσης του θαλασσίου περιβάλλοντος...."
H σημερινή κατάσταση των νερών στο νομό και από άποψη ποιότητας και από άποψη ποσότητας, είναι άγνωστη, παρότι η νομοθεσία προβλέπει σειρά οργάνων και ενεργειών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για την παρακολούθηση της ποιότητας και ποσότητας των επιφανειακών, των υπόγειων, των παράκτιων και θαλάσσιων υδάτων.
Χρειάζεται ένας πραγματικός έλεγχος για το που βρισκόμαστε.

1. ΝΕΡΑ ΕΠΙΓΕΙΑ ,ΥΠΟΓΕΙΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ
Το πόσιμο νερό, καθώς και το αρδευτικό νερό πρέπει να ελέγχονται προκειμένου να είναι εξασφαλισμένη η ποιότητά τους.
Τα μολυσμένα και ρυπασμένα από βοθρολύματα, απορρίμματα κτηνοτροφικών, βιοτεχνικών και βιομηχανικών μονάδων, από γεωργικά φάρμακα και λιπάσματα, από χωματερές νερά, περνούν με τον ένα ή άλλο τρόπο στην τροφική αλυσίδα και, ήδη, ανιχνεύονται στο αίμα μας ουσίες βλαπτικές, καθώς και ο φυτικός και ζωικός κόσμος συντηρείται από "άρρωστα" νερά. ....
ΠΟΣΟΤΗΤΑ
Το φαινόμενο του θερμοκηπίου προοιωνίζεται δυσάρεστες καταστάσεις στα χρόνια που έρχονται και στον τομέα της επάρκειας νερού.
Σε άλλους νομούς, η έρευνα απέδειξε ότι ο υδροφόρος ορίζοντας έχει υποχωρήσει δεκάδες μέτρα από τα συνηθισμένα επίπεδα.
Στο νομό μας δεν ξέρουμε τι γίνεται. Πάντως, πρόσφατα, γίναμε μάρτυρες της διένεξης δύο δήμων μας για την κυριότητα πηγών πόσιμου νερού.
Γνωρίζουμε επίσης, ότι λειτουργούν ανεξέλεγκτα χιλιάδες γεωτρήσεις.

Χρειάζεται:
· Σωστή και ορθολογική διαχείριση του νερού ανά Δήμο, επιχείρηση, γεωργική εκμετάλλευση, νοικοκυριό. Να τεθούν κανόνες χρήσης του
· Οι Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης να κάνουν δημόσιο απολογισμό πεπραγμένων με δημοσίευση στο Διαδίκτυο
· Να δημιουργηθεί σε νομαρχιακό επίπεδο Επιτροπή Υδάτων, με την συμμετοχή των Δήμων, και των επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης καθώς και των Γεωργικών Συνεταιρισμών σε πρώτη φάση, ώστε να ξεκινήσει η καταγραφή της κατάστασης και να ληφθούν μέτρα.
· Να εφαρμοσθεί στην πράξη, η απαγόρευση ανεξέλεγκτων γεωτρήσεων- να καταγραφούν και να αδειοδοτούνται από τη Δ/νση Περιβάλλοντος του Νομού
· Να δημιουργηθούν βιολογικοί καθαρισμοί στους Δήμους και να καταργηθούν οι χωματερές όπου καίγονται ανεξέλεγκτα τα απορρίμματα
· Να δημιουργηθούν φράγματα και δεξαμενές για την συγκράτηση και αποθήκευση του βρόχινου νερού
· Η αναδάσωση των καμένων περιοχών θα συμβάλλει στην βελτίωση της δυναμικότητας των υπόγειων υδάτων μέσω της βελτίωσης της απορροφητικότητας του εδάφους στα βρόχινα νερά


2. ΠΟΤΑΜΙΑ- ΧΕΙΜΑΡΡΟΙ - ΛΙΜΝΕΣ

Τα ποτάμια και οι χείμαρροι αποτελούν ζωτικό στοιχείο της ισορροπίας του οικοσυστήματος. Φιλοξενούν πανίδα και χλωρίδα. Ορισμένα, με την ποσότητα νερού που διαθέτουν, αρδεύουν μεγάλες εκτάσεις γεωργικής γης. Αποτελούν έναν φυσικό πνεύμονα της περιοχής που διατρέχουν, γιατί ανανεώνουν τον αέρα της ενώ διατηρούν την βιοποικιλότητα της, και παράλληλα παρέχουν αισθητική και φυσική απόλαυση στους περιπατητές των οχθών τους.
Η διέλευσή τους μέσα από τις πόλεις τις κοσμεί, όταν λαμβάνονται μέτρα ανάδειξής τους.
Η νομοθεσία επιβάλλει την προστασία των ποταμών χειμάρρων και λιμνών.
Προβλέπει την αποτύπωσή τους :"Οι χείμαρροι, τα ρυάκια, τα ρέματα που βρίσκονται εντός ή εκτός ρυμοτομικού σχεδίου ή εντός οικισμών που δεν έχουν ρυμοτομικό σχέδιο αποτυπώνονται σε τοπογραφικό διάγραμμα (οριζοντιογραφικό και υψομετρικό)" (άρθρο 188 Ν.580/99)
Προέβλεπε την καταγραφή της "λεκάνης απορροής" τους έως το τέλος του 2004.
Τίποτε από τα παραπάνω δεν έγινε.
Τα ποτάμια της Εύβοιας, ο Λήλαντας, ο Κηρέας, ο Καφηρέας, ο Δημοσάρης, ο Μανικιάτης, έχουν αφεθεί στην τύχη τους ή μάλλον στο έλεος ανεύθυνων πολιτών. Δεκάδες βιοτεχνίες και κτηνοτροφικές μονάδες στήνονται δίπλα τους και τους χρησιμοποιούν ως οχετούς διότι δεν διαθέτουν τους επιβαλλόμενους βιολογικούς βόθρους. Συχνά στις εκβολές τους στη θάλασσα, εκβάλλονται λύματα και χημικοί ρύποι.
Η τύχη των χειμάρρων δεν είναι καλύτερη: εύκολα μπαζώνονται από τους Δήμους, με αποτελέσματα, μερικές φορές, τραγικά, όπως για παράδειγμα στην Αρτάκη.

Χρειάζεται
· Αποτύπωση και χάραξη με ευθύνη της Νομαρχίας των οχθών, σε πρώτη φάση του Λήλαντα, του Δημοσάρη, του Κηρέα, του Καφηρέα, του Μανικιάτη.
· Χάραξη παρόχθιων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) εύρους 50-100μ. στα πλαίσια των ΓΠΣ
· Απαγόρευση χρήσης τους για αποχέτευση, ρίψη μπάζων κλπ.
· Μεταφορά όσων μονάδων βρίσκονται δίπλα τους σε βιοτεχνικά πάρκα και αλλού
- Η διευθέτηση της κοίτης τους να γίνεται με εποπτεία για
αποφυγή λεηλασίας των αδρανών τους
- Η αντίστοιχη Διεύθυνση της Περιφέρειας του ΥΠΕΧΩΔΕ (Δ/νση
Υδάτων) να οργανώσει το έργο της στο Νομό μας
.

3. ΕΥΒΟΪΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ

Ο Ευβοϊκός κόλπος, που στα νερά του φιλοξενεί χιλιάδες παραθεριστές από τους νομούς Εύβοιας, Αττικής, Φθιώτιδας, Μαγνησίας, και με τα ψάρια του έθρεψε και θρέφει τους παρόχθιους Δήμους αλλά και την ευρύτερη περιοχή, βρίσκεται σε μαρασμό.
Η ανεξέλεγκτη ρύπανσή του απευθείας από βιοτεχνίες- βιομηχανίες-τσιμεντάδικα που "φυτεύθηκαν" δίπλα του, αλλά και ιχθυοτροφεία, αλλά και από τα ποτάμια που εκβάλλουν σε αυτόν ρυπογόνες ουσίες, έχουν επιφέρει μεγάλο πλήγμα στην ποιότητα των υδάτων του. Η κατάσταση διασώζεται μέχρις ενός σημείου από την φυσική ανανέωση λόγω των τρελλών νερών.
Η εντατική αλιεία μαζί με την ρύπανση απειλούν με εξαφάνιση στο μέλλον των ψαριών. Είναι ένας κίνδυνος που έχει διεθνή διάσταση, και ένας τομέας που και η ΕΕ έχει αφήσει στο απυρόβλητο, χωρίς θέσπιση των αναγκαίων μέτρων.
Ήδη ο πλούτος και ο όγκος των αλιευμάτων έχει περιορισθεί σημαντικά και στον Ευβοϊκό.
Είναι αξιοπερίεργο γιατί το ΥΠΕΧΩΔΕ δεν ενέταξε τον πιο ρυπασμένο κόλπο της Ελλάδας, τον Ευβοϊκό, στο ‘’Πρόγραµµα παρακολούθησης ποιότητας θαλάσσιου περιβάλλοντος’’, που προκήρυξε πρόσφατα με ανοικτό διαγωνισμό, προϋπολογισμού δαπάνης 609.000,00 ΕΥΡΩ. Το Πρόγραµµα συνοπτικά περιλαμβάνει έλεγχο και εκτίμηση των τάσεων ρύπανσης στις εξής παρακολουθούμενες θαλάσσιες περιοχές: Στους κόλπους Σαρωνικό, Πατραϊκό, Παγασητικό, Κορινθιακό, Αργολικό, στις θαλάσσιες περιοχές Μακεδονίας και Θράκης (Θερμαϊκός, Στρυµονικός κόλπος, κόλποι Ιερισσού και Καβάλας, όρμος Βιστωνίας, ∆έλτα Νέστου και Έβρου) και στις θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης, Λέσβου, Ρόδου, αλλά και σε ορισμένες περιοχές του Αιγαίου και Ιονίου πελάγους.
Είναι αξιοπερίεργο γιατί κανένας φορέας τοπικός δεν διεκδίκησε τίποτε σχετικά με αυτό το πρόγραμμα.

Χρειάζεται
· Διαρκής έλεγχος των νερών του Ευβοϊκού για προστασία του από την θαλάσσια αλλά και την επίγεια ρύπανση που καταλήγει σε αυτόν.
· Συγκρότηση ειδικού Φορέα σε συνεργασία με τις απέναντι μας νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις και όλους τους Δήμους που βρέχονται από τον Ευβοϊκό. Να αναλάβει η Νομαρχία την σχετική πρωτοβουλία.
· Να περιληφθεί και ο Ευβοϊκός στην ανατεθείσα έρευνα της ποιότητας θαλασσίων υδάτων από το ΥΠΕΧΩΔΕ
· Να μελετηθεί η απαγόρευση της αλιείας ή μέρους της, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. δύο χρόνια) προκειμένου να σωθεί ο αλιευτικός πλούτος, αποζημιώνοντας φυσικά τους επαγγελματίες. Το μέτρο έχει εφαρμοσθεί και αλλού.