ΠΟΡΙΣΜΑ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

ΠΟΡΙΣΜΑ ΓΙΑ ΚΤΙΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ



http://portal.tee.gr/portal/page/portal/TEE_EVOIAS/nea/%D0%CF%D1%C9%D3%CC%C1%20%C3%C9%C1%20%CA%D4%C9%D1%C9%C1%20%C3%C5%D9%D1%C3%C9%C1%C4%C7.pdf

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ
Xαϊνά & Αποστολίδου 29, 34100 Χαλκίδα
τηλ. 2221061285,86 fax: 2221061287
e-mail:tee_hal@tee.gr, http://www.teehal.tee.gr
Χαλκίδα, 05 -11-2009


- ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

- ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ (ΕΠΑΝΑΔΙΑΤΥΠΩΣΗ)


Προς: Πρόεδρο Δ.Ε. ΤΕΕ/ΠΤΕ



Θέμα: Γνωμοδότηση για τροποποίηση Σχεδίου Πόλης Χαλκίδας σε ιδιοκτησία Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Εύβοιας.

Σχετ.: α)463/16-02-09 Γραφείο Αντινομάρχη ΝΑ Εύβοιας
β)653/19/02/2009 ΤΕΕ/ΠΤΕ
γ)784/04-03-2009 ΤΕΕ/ΠΤΕ
δ)2020/09-04-09 Δ/νση Πολεοδομίας Νομ. Αυτ/σης Εύβοιας

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η Ν.Α. Εύβοιας ζήτησε την γνωμοδότηση του Περιφερειακού Τμήματος Εύβοιας του ΤΕΕ σε πρόταση τροποποίησης του σχεδίου Πόλεως Χαλκίδας στην περιοχή του συγκροτήματος του εργοστασίου Γεωργιάδη που αγόρασε το 2004. Το αίτημα της Ν.Α.Εύβοιας συνοδεύτηκε από φάκελο στοιχείων με τεχνική έκθεση και σχέδια που αφορούν στην τροποποίηση.

Εν συνεχεία η Διοικούσα Επιτροπή διαβίβασε αντίγραφα του φάκελου στις δύο Μόνιμες Επιτροπές προκειμένου να έχει τις εισηγητικές – γνωμοδοτικές απόψεις τους.

Αρχικά, κρίνουμε σκόπιμο να επισημάνουμε ιδιαιτέρως τις δύο σημαντικές πρωτοβουλίες της Ν.Α.Εύβοιας:

1. Είναι η πρώτη φορά, εξ’ όσων γνωρίζουμε, που Δημόσια Αρχή ή φορέας του τόπου μας, απευθύνεται επίσημα στο ΤΕΕ ως τεχνικό σύμβουλο του κοινωνικού συνόλου (Διοίκησης) - εκ των προτέρων - προκειμένου να γνωμοδοτήσει
(το ΤΕΕ) για συγκεκριμένη πρωτοβουλία που πρόκειται να αναλάβει .Τούτο φανερώνει αναγνώριση και εκτίμηση του θεσμικού ρόλου που η ίδια η Πολιτεία έχει προσδώσει στο ΤΕΕ, αποτελεί στην πράξη ουσιαστική ενέργεια δημόσιας διαβούλευσης που ευχόμαστε να εγκαινιάζει νέα εποχή αντιμετώπισης των σημαντικότερων τουλάχιστον σχεδιασμών και έργων που αφορούν στο κοινωνικό σύνολο.

2. Είναι επίσης η πρώτη φορά, εξ’ όσων γνωρίζουμε, που Δημόσια Αρχή και μάλιστα κορυφαίο όργανο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επιλέγει να δανεισθεί σημαντικό ποσό χρημάτων προκειμένου να προβεί σε αγορά έκτασης με σκοπό «...να διασώσει, να αποκαταστήσει και να αποδώσει σε σύγχρονες χρήσεις οι οποίες θα σχεδιασθούν στη βάση επιχειρησιακού σχεδίου το οποίο θα συνταχθεί από την Ν.Α. Ευβοίας...» σημαντικό τμήμα κτιριακού αποθέματος «...της πρώιμης βιομηχανικής εποχής της Χαλκίδας που αποτελεί πολιτιστική μας κληρονομιά και είναι χρέος μας να διασωθεί τόσο από την φθορά του χρόνου όσο και από τους κινδύνους κατάρρευσης – κατεδάφισης και οριστικής απώλειας» (1), ανατρέποντας, μάλιστα, τον υφιστάμενο πολεοδομικό σχεδιασμό που δεν προβλέπει την διατήρηση των κτιρίων Γεωργιάδη.

Τα παραπάνω εκτιμήθηκαν στις ουσιαστικές τους διαστάσεις και κινητοποίησαν τα μέλη των Μόνιμων Επιτροπών που σε μακρές και επανειλημμένες συνεδριάσεις προσπάθησαν να προσεγγίσουν ολοκληρωμένα το σοβαρό αυτό θέμα.

Β . ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η εξεταζόμενη περιοχή αποτελεί τμήμα της συνοικίας Ε’ της Χαλκίδας που εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως με το ΠΔ της 25-04-1989 (ΦΕΚ 262Δ’-09/05/1989). Μετά την αρχική με αρ. 33/1992 Πράξη εφαρμογής της συνοικίας ακολούθησε η με αρ. 128436/23-11-2004 Απόφαση Ν. Α. Εύβοιας με την οποία ανεκλήθη μερικώς και μόνο για την ιδιοκτησία 0112001 (δηλαδή την νυν εξεταζόμενη ιδιοκτησία) η προηγούμενη πράξη εφαρμογής . Η ανάκληση έγινε σύμφωνα με το αναγραφόμενο σκεπτικό διότι «διαπιστώθηκε εσφαλμένη αναγραφή των υποχρεώσεων της ιδιοκτησίας και συντρέχει λόγος μη νομιμότητας της πράξης» και επειδή "από την ισχύουσα νομοθεσία δεν προκύπτει ότι οι εγκαταστάσεις για χώρο ΚΤΕΛ –σταθμό λεωφορείων εμπίπτουν στην κατηγορία των κοινωφελών εγκαταστάσεων».

Μετά την παραπάνω ανάκληση δόθηκε η δυνατότητα να αγορασθεί η έκταση ως «αρχική ιδιοκτησία», δηλαδή όπως υπήρχε πριν την σύνταξη Πράξης Εφαρμογής.

Πράγματι με το αρ. 1886/10-11-2005 συμβόλαιο της Συμ/φου Αθηνών Βαρβάρας Παπαδημητρακοπούλου η Ν.Α.Εύβοιας αγόρασε από την Εθνική Τράπεζα την έκταση – παλαιό βιομηχανοστάσιο – του συγκροτήματος Γεωργιάδη με υπογραφή του Νομάρχη Ευβοίας κ. Αθ. Μπουραντά που ενεργούσε σύμφωνα με την αρ. 37 σχετική απόφαση του Νομαρχιακού συμβουλίου Ευβοίας της 2/04/2004.

Έχει κομβική σημασία και αξία η εισήγηση με αρ. 692/30-03-2004 του Νομάρχη Εύβοιας και η βάσει αυτής ληφθείσα Απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου με αρ. 37/2-4-2004 διότι εκεί αποσαφηνίζεται αυθεντικά η βούληση και ο σκοπός της αγοραπωλησίας για την οποία εξουσιοδοτήθηκε ο Νομάρχης που στην συνέχεια την ολοκλήρωσε.

Θεωρήθηκε, επομένως, ο σκοπός της αγοραπωλησίας υποχρεωτικός οδηγός με τον οποίο διερευνήθηκε το εξεταζόμενο θέμα.

Γ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Το συγκρότημα κτηρίων Γεωργιάδη αποτελείται από σημαντικά βιομηχανικά κτίρια των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Παρήγαγε πυρηνέλαιο και σαπούνι και δευτερευόντως πάγο. Μέρος του πυρηνελαίου του διατίθετο στο εξωτερικό. Μαζί με το εργοστάσιο Κιαπέκου που κατεδαφίσθηκε για να γίνει σταθμός λεωφορείων, ήταν από τα μεγαλύτερα ομοειδή εργοστάσια στην Ελλάδα (έχει, το συγκρότημα Γεωργιάδη, συνολική επιφάνεια 4600 τ.μ. σε περιφραγμένο οικόπεδο 16 στρ.). Η λειτουργία του σταμάτησε το 1962.
Σήμερα το κτιριακό αυτό συγκρότημα είναι εγκαταλειμμένο και δεν διαθέτει στέγες μετά την πυρκαγιά που το έπληξε το 1993. Παρόλα αυτά παραμένει ένα από τα πιο καλοσχεδιασμένα βιομηχανικά κτίρια της περιοχής. Έχει διάταξη πτερύγων με κεντρικό υπαίθριο χώρο και απλώνεται αμφιθεατρικά με θέα προς τον Ν. Ευβοϊκό. Το συγκρότημα παρουσιάζει αξιοσημείωτο ογκοπλαστικό ενδιαφέρον και τα κτίρια μαζί με τον υπαίθριο χώρο που τα περιβάλλει αποτελούν μία αυτοτελή κτιριακή σύνθεση με ιδιαίτερα ευαίσθητη ισορροπία.
Τα κτήρια Γεωργιάδη είναι, σήμερα, ιδιοκτησίας της Νομαρχίας Εύβοιας που τα αγόρασε το 2004 - αφού προηγούμενα έκανε ανάκληση της πράξης εφαρμογής του σχεδίου πόλης - με σκοπό την
«διάσωση, αποκατάσταση, … και την απόδοσή τους σε σύγχρονες χρήσεις οι οποίες θα σχεδιαστούν στη βάση επιχειρησιακού σχεδίου το οποίο θα συνταχθεί από την Ν.Αυτοδιοίκηση Ευβοίας’’
όπως ρητά αναφέρεται στην Aπόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου για την αγορά τους το 2004(1) . Είναι χαρακτηριστικό της σπουδαιότητας που αποδόθηκε στην κίνηση της Νομαρχίας για την αγορά ότι αν και θα συνεπαγόταν ένα πολύ μεγάλο δάνειο- 1.800.000 ευρώ (που μεταφέρεται στους κατοίκους της Εύβοιας) συγκέντρωσε την πλειοψηφία του Συμβουλίου .

Δ. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓ.ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

Η προαναφερθείσα Απόφαση συνοδεύθηκε και από μια εξαιρετικής σημασίας εκτίμηση της περιοχής που βρίσκεται το συγκρότημα Γεωργιάδη

"στην περιοχή του Αγ.Στεφάνου της πόλης της Χαλκίδας σώζονται σήμερα μία πλειάδα από πετρόκτιστα παλιά Βιομηχανικά κτίρια τα οποία βρίσκονται σε αχρηστία και έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό ότι προέρχονται από την πρώιμη βιομηχανική εποχή (1900-1930) και φέρουν τα αρχιτεκτονικά στοιχεία αυτής της περιόδου.
Τα παραπάνω κτίρια είναι διατηρητέα, αποτελούν πολιτιστική μας κληρονομιά και είναι χρέος μας να διασωθούν τόσο από την φθορά του χρόνου όσο και από τους κινδύνους κατάρρευσης-κατεδάφισης και οριστικής απώλειας." (1)

Η αποδοχή αυτής της εκτίμησης επιβάλλει την αντιμετώπιση του συγκροτήματος Γεωργιάδη ενιαία με τα άλλα βιομηχανικά κτήρια της περιοχής (ποτοποιείο Αρέθουσας, βυρσοδεψεία, Κόντη, Χαρίτου) και για τους παρακάτω λόγους:

1. Η περιοχή (περιοχή Αγ.Στεφάνου η Αρέθουσας η Βαθροβουνίου σήμερα) είναι ιδιαίτερης ιστορικής αξίας για την Χαλκίδα, με πολλά ευρήματα που δείχνουν την χρήση της από την νεολιθική έως και την ελληνορωμαϊκή εποχή.

* Σε αυτό το σημείο υπήρχε νεολιθικός οικισμός που στα 800π.Χ. έδωσε τη θέση του στην αρχαία πόλη της Χαλκίδας που οροθετείτο ανάμεσα στο σημερινό λιμάνι του Αγ.Στεφάνου και στο λιμάνι της Λιανής Άμμου.
Το λιμάνι του Αγ.Στεφάνου έπαιξε μεγάλο ρόλο στο εξαγωγικό εμπόριο της αρχαίας Χαλκίδας.
* Τα ευρήματα από την νεολιθική μέχρι την ύστερο-ρωμαϊκή εποχή είναι σημαντικά.
* Το Βαθροβούνι ήταν η ακρόπολη της αρχαίας Χαλκίδας
* Σε αυτό το σημείο υπάρχουν οι πηγές της Αρέθουσας με τα άφθονα νερά της που στην αρχαιότητα θεωρούνταν ιερή (θεωρούνταν ότι γινόταν ανδρείος όποιος έπινε νερό απ’ αυτήν ). Σήμερα, η απαξία των πηγών της Αρέθουσας είναι παντελής. Τίποτε δεν σημειώνει την ύπαρξή τους: τμήμα της ευρύτερης περιοχής των πηγών είναι δίπλα στον κόμβο και τα νερά τους χάνονται κυλώντας μέσα από τις καλαμιές στη θάλασσα .

2. Στα νεώτερα χρόνια και ειδικότερα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η περιοχή έγινε σημαντικότατος βιομηχανικός πυρήνας που έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη.

Μετά την κατεδάφιση των μεσαιωνικών τειχών της πόλης (πράξη που εκ των υστέρων, ας σημειωθεί, θεωρήθηκε καταστροφική για την πολιτιστική κληρονομιά της Χαλκίδας, αλλά οι θρήνοι στην περίπτωση δεν επαναφέρουν τα κτίσματα - βλ. και μελέτη του Κ.Δημητούλη για τον Π.Καμάρα(2) ) οι μικρές βιομηχανίες της περιοχής εκείνης μεταφέρονται στην εν λόγω περιοχή όπου υπήρχε άφθονο νερό από τις αρχαίες πηγές της Αρέθουσας, εύκολη επικοινωνία με την Βόρεια και την Νότια Εύβοια και δυνατότητα μεταφοράς των εμπορευμάτων μέσω θαλάσσης.
Η περιοχή ονομαζόταν τότε "παραπήγματα" η "βυρσοδεψεία" από τον ήδη εγκατεστημένο εκεί βιοτεχνικό πυρήνα που αποτελείτο από βυρσοδεψεία. Επειδή η περιοχή ήταν εκτός πόλης μπορούσε να παραλάβει οχλούσες και ρυπογόνες χρήσεις που επί πλέον απαιτούσαν και μεγάλη έκταση για την εγκατάσταση και λειτουργία τους. Το άφθονο νερό της Αρέθουσας ήταν ο λόγος που ευνόησε την ανάπτυξη των βυρσοδεψείων. Το νερό έφθανε στα εργοστάσια μέσω υπόγειων καναλιών. Τα εργοστάσια που ήταν κοντά στη θάλασσα χρησιμοποιούσαν μεταλλικές αποβάθρες, ενώ όσα βρίσκονταν σε απόσταση χρησιμοποιούσαν κάρα με άλογα ή ένα σύστημα βαγονέτων σε ράγες.
Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα λειτούργησαν δύο πυρηνελαιουργεία-σαπωνοποιεία, δύο εργοστάσια τερεβινθελαίου και κολοφωνίου (ο Κόντης έγινε αργότερα ποτοποιείο), βυρσοδεψεία, ποτοποιεία (Αρέθουσα ), υπερτοπικού χαρακτήρα.
Γενικά, τα βιομηχανικά κτήρια της περιοχής ανήκουν στην περίοδο 1900-1927 και έχουν πέτρινο φέροντα οργανισμό. οι τοιχοποιίες είναι λιθοδομές ή συνδυασμός πέτρας και συμπαγών οπτοπλίνθων. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το μεσοπολεμικό βυρσοδεψείο Χαρίτου του 1938, όπου ήδη είχε κάνει την εμφάνισή του το οπλισμένο σκυρόδεμα.
Στις παρυφές του Βαθροβουνίου δημιουργήθηκαν εργατικοί συνοικισμοί και στην συνέχεια οι πρόσφυγες του '22 αποτέλεσαν το κύριο εργατικό δυναμικό της περιοχής.

Τα βιομηχανικά κτήρια της περιοχής, νεώτερα μνημεία βιομηχανικής αρχιτεκτονικής κάθε ένα από μόνο του, αποτελούν ένα μοναδικό ΣΥΝΟΛΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ. Αποτελούν, δηλαδή, αρχιτεκτονική κληρονομιά, υπαγόμενη αυτόματα σε καθεστώς προστασίας σύμφωνα με την Σύμβαση της Γρανάδας που είναι Νόμος του Κράτους Ν. 2039/1992. (3)

3. Η ιδιαιτερότητα της περιοχής υπογραμμίζεται ιδιαίτερα από το γεγονός της εξαφάνισης σχεδόν των λοιπών νεώτερων μνημείων της πόλης της Χαλκίδας λόγω της αδηφάγου οικοδομικής δραστηριότητας, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων.

Η περιοχή αυτή είναι από τα ελάχιστα σημεία της Χαλκίδας που μπορούν να δώσουν μια χαρακτηριστική εικόνα της πόλης των αρχών του πρoηγούμενου αιώνα. Ας σημειωθεί δε επιπλέον, ότι η Χαλκίδα έχει κηρυχθεί Αρχαιολογικός Χώρος το 1958 (4) και Ιστορικός Τόπος και Τόπος Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους το 1971.(5)



Ε. Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

1. Δυστυχώς, με την ένταξη της περιοχής (συνοικία Ε) στο σχέδιο πόλης το 1989, δεν ελήφθησαν υπ’ όψη τα αξιόλογα δείγματα αρχιτεκτονικής κληρονομιάς από το ίδιο το πολεοδομικό σχέδιο ώστε να προστατευτούν μέσω της χάραξης Ζώνης Προστασίας και αφέθησαν στις δυνάμεις της σύγχρονης- χωρίς προστασία- ανάπτυξης. Η σύγχρονη αντίληψη επιβάλλει την διαφύλαξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς αρχίζοντας από τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό:

- " ..Η διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς πρέπει να ενταχθεί στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, αντί να αντιμετωπίζεται σαν ένα δευτερεύον ζήτημα ή σαν κάτι που απαιτεί παρεμβάσεις εδώ και εκεί..." αναφέρεται στην Διακήρυξη του Άμστερνταμ το 1975 (6)
-Το κράτος "...θα τοποθετεί την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς μεταξύ των ουσιαστικών στόχων του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και θα εξασφαλίζει ότι η επιταγή αυτή θα ληφθεί υπόψη στα διάφορα στάδια της εκπόνησης ρυθμιστικών σχεδίων και στις διαδικασίες έγκρισης εργασιών." Σύμβαση Γανάδας 1985 (7)

Η πρόσφατη διάνοιξη του δρόμου από την υψηλή γέφυρα στη συμβολή των οδών Στύρων και 28ης Οκτωβρίου ήταν η αρχή των σύγχρονων αλλαγών. Νέες δραστηριότητες αναπτύχθηκαν που δυστυχώς ασκούν τεράστιες πιέσεις για την αλλαγή της φυσιογνωμίας της.
Παράδειγμα προς αποφυγή αποτελεί η περίπτωση των κτηρίων Κιαπέκου (σε άμεση γειτνίαση τα βιομηχανικά κτήρια Γεωργιάδη), που παρά την μεγάλη αξία τους, όπως προαναφέρθηκε, κατεδαφίσθηκαν για να γίνει σταθμός ΚΤΕΛ.
Σήμερα, τα παραπάνω περιγραφέντα αξιόλογα κτήρια έχουν αφεθεί στην φθορά του χρόνου που αδυσώπητα επενεργεί με φθορές κάθε είδους. π.χ. πυρκαγιά του 1993 κατάστρεψε την ξύλινη οροφή του αλλά και τον εξοπλισμό του βασικού κτηρίου Γεωργιάδη.
Ωστόσο, και αυτό και τα λοιπά κτήρια, παρά τις φθορές, βρίσκονται σε αναστηλώσιμη κατάσταση.
Είναι παρήγορο ότι το ποτοποιείο Αρέθουσα είναι διατηρητέο μνημείο, αγοράστηκε από το ΥΠΠΟ και ήδη μελετάται η αποκατάστασή του για να αποτελέσει διαχρονικό μουσείο της Εύβοιας.
Είναι παρήγορο ότι τα κτήρια Γεωργιάδη βρίσκονται στην ιδιοκτησία της Νομαρχίας που στοχεύει στην διάσωση και ανάδειξη τους.
Είναι θετικό ότι δίπλα στα εν λόγω συγκροτήματα υπάρχει το Πάρκο του Λαού και η έκταση του Δάριγκ που διεκδικείται από τον Δήμο αφού ο χώρος έχει χαρακτηρισθεί από τον πολεοδομικό σχεδιασμό ως χώρος κοινωφελής για πολιτιστικές λειτουργίες.

2. Η σημασία του χώρου απαιτεί ειδική αντιμετώπιση και αξιοποίηση. Ο χώρος με την ευρύτερη έκταση γύρω του (Πάρκο Λαού, ΔΑΡΙΓΚ) μπορεί να γίνει ένας πόλος πολιτισμού και αναψυχής για την Χαλκίδα, και να αποδοθεί σε δημόσια χρήση από τους Χαλκιδείς και τους επισκέπτες της Χαλκίδας . Χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο ανάδειξης της περιοχής ως Πολιτιστικού και Τεχνολογικού-Βιομηχανικού Πάρκου με αποκατάσταση των κτηρίων και απόδοσή τους με νέες χρήσεις. Μια τέτοια αντιμετώπιση:
- θα ήταν σύμφωνη με τις απαιτήσεις για διατήρηση της Ιστορικής Μνήμης στην πόλη της Χαλκίδας.
- θα μπορούσε να αποβεί πολλαπλά ωφέλιμη για την πόλη και τον Δήμο της Χαλκίδας, διότι
θα έδινε σε δημόσια χρήση έναν μεγάλο χώρο σε μία Χαλκίδα που ασφυκτιά από την πυκνή δόμηση και την έλλειψη επαρκών δημόσιων χώρων, θα βελτίωνε αισθητικά και αισθητά την εικόνα της πόλης σε ένα καίριο σημείο, θα μπορούσε να φιλοξενήσει, ως πολιτιστικός πόλος, αξιόλογες πολιτιστικές λειτουργίες (π.χ. παραστάσεις θεατρικές, εκθέσεις, Μουσείο Βιομηχανικής Αρχιτεκτονικής, καλλιτεχνικά εργαστήρια) και θα δημιουργούσε μία μόνιμη πηγή εσόδων των δημόσιων ταμείων από τις λειτουργίες αυτές.

Μια τέτοια άποψη εκφέρει και ο νομάρχης κ. Αθ.Μπουραντάς σε νεώτερη επιστολή του, το 2005, προς τον Υπουργό Πολιτισμού:
"... πρόκειται για πανέμορφο πετρόκτιστο βιομηχανικό κτίριο (σ.σ. εννοεί την "Αρέθουσα")που θαυμάζουν οι Ευβοείς, όπως και οι επισκεπτόμενοι το Νομό, αλλά θλίβονται βλέποντας τους κινδύνους που προαναφέραμε.
Σας πληροφορούμε ακόμα ότι σε πολύ μικρή απόσταση, λιγότερο από 100 μ., βρίσκεται άλλο βιομηχανικό κτίριο, γνωστό ως πρώην ιδιοκτησία «ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ» που αγόρασε πριν λίγες ημέρες η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Εύβοιας, με σκοπό να σώσει τα βιομηχανικά κτίρια και φυσικά να τα αξιοποιήσει.
Σε μικρή απόσταση από την «ΑΡΕΘΟΥΣΑ» είναι και το εργοστάσιο «ΔΑΡΙΓΚ» που πρόσφατα διέκοψε την λειτουργία του και οδηγείται σε εκκαθάριση ή πτώχευση. Το σχέδιο πόλης τον χαρακτηρίζει ως χώρο για πολιτιστικές λειτουργίες.
Στην ίδια περιοχή υπάρχουν σημαντικές ελεύθερες εκτάσεις που φθάνουν μέχρι τη θάλασσα, αλλά και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Έχουμε τη γνώμη ότι η ευρύτερη περιοχή μπορεί να αντιμετωπισθεί και να αξιοποιηθεί ενιαία και είναι δυνατό να μετατραπεί σε έναν πολύ αξιόλογο χώρο Πολιτιστικών Λειτουργιών" (8) (σ.σ. η υπογράμμιση δική μας).

Μια τέτοια στόχευση:
- απαιτεί την δημιουργία Ζώνης Προστασίας που θα περιλαμβάνει και τα εν λόγω κτίρια και την ευρύτερη περιοχή (Το Πάρκο του Λαού, έκταση ΔΑΡΙΓΚ) που περιγράφηκε παραπάνω, με την εγκατάσταση πράσινων ζωνών ως αναγκαίων ζωτικών χώρων ανάμεσα και γύρω από τα κτιριακά συγκροτήματα ώστε να αναδεικνύονται. Παράλληλα, ο εργατικός συνοικισμός που αποτελούσε τμήμα της όλης βιομηχανικής περιοχής και δυστυχώς καταστράφηκε μέσω της αναμόρφωσης του με σύγχρονες κατασκευές, χρειάζεται να διατηρήσει χαμηλό Σ.Δ. και μικρά ύψη.
"Στο χώρο ο οποίος περιβάλλει τα μνημεία, στο εσωτερικό των αρχιτεκτονικών συνόλων και των τόπων, κάθε συμβαλλόμενος υποχρεώνεται να λάβει μέτρα, που αποσκοπούν στην βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος." (Σύμβαση Γρανάδας). (9)
- επιτάσσει την εγκατάλειψη κάθε ιδέας άλλων χρήσεων γης στην εν λόγω περιοχή. Η περιοχή βρίθει αρχαιολογικών ευρημάτων. Με τις εκσκαφές για το κτήριο του ΚΤΕΛ βρέθηκαν και διατηρούνται -με απόφαση του ΚΑΣ- σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στον χώρο . Ας σημειωθεί ότι στους τοίχους των κτηρίων Κιαπέκου είχαν εντοιχισθεί πολλά αρχαιολογικά ευρήματα. Μόνο η αρχιτεκτονική μελέτη μπορεί να προτείνει περιορισμένες προσθήκες βοηθητικών κτιρίων που να υπηρετούν τον σκοπό προστασίας και ανάδειξης των βιομηχανικών κτιρίων και επανάχρησής τους. Μια μελλοντική δε ανασκαφική έρευνα θα μπορούσε ίσως να προσθέσει άλλα ενδιαφέροντα επισκέψιμα σημεία (της αρχαίας Χαλκίδας αυτήν τη φορά) στην περιοχή.
- υποδεικνύει τον χαρακτηρισμό όλων των βιομηχανιών που προαναφέρθηκαν ως διατηρητέων μνημείων. ΄Ηδη, η Εφορεία Νεωτέρων μνημείων του ΥΠΠΟ, εξετάζει τα χαρακτηριστικά στοιχεία του συγκροτήματος Γεωργιάδη προκειμένου να το κηρύξει διατηρητέο(10)
- απαιτεί επίσης την διατήρηση και αποκατάσταση όλων των κτηρίων και των παραρτημάτων τους καθώς και του περιβάλλοντα χώρου τους με τους μανδρότοιχους τους κλπ. και. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη Χάρτα της Βενετίας:
"Η συντήρηση ενός μνημείου συνεπάγεται την συντήρηση του άμεσου περιβάλλοντός του..", (11) και "Η έννοια ενός ιστορικού μνημείου δεν καλύπτει μόνο το μεμονωμένο αρχιτεκτονικό έργο αλλά και την αστική η αγροτική τοποθεσία που μαρτυρεί έναν ιδιαίτερο πολιτισμό, μια ενδεικτική εξέλιξη η ένα ιστορικό γεγονός. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τις μεγάλες δημιουργίες αλλά και για τα ταπεινά έργα που με τον καιρό απέκτησαν πολιτιστική σημασία." (12)
"...Η διατήρηση αυτών των αρχιτεκτονικών συνόλων...περιλαμβάνει όλα τα κτίρια πολιτιστικής αξίας, από τα μεγαλύτερα μέχρι τα πιο ταπεινά...μαζί με τον περίγυρό τους..." (13)
- επιβάλλει την διενέργεια αρχιτεκτονικού διαγωνισμού ιδεών για την αξιοποίηση των κτηρίων με πολεοδομική, αρχιτεκτονική και λειτουργική πρόταση, με στόχο όχι μόνο την ανάδειξη των βιομηχανικών κτηρίων Γεωργιάδη αλλά και των υπολοίπων βιομηχανικών κτιρίων και αρχαιολογικών χώρων καθώς και της «πηγής της Αρέθουσας» με ενιαία συνθετική αντιμετώπιση ανάπλασης του ευρύτερου οικιστικού ιστού μαζί με το Πάρκο του Λαού και την έκταση ΔΑΡΙΓΚ.
Το υπόβαθρο του διαγωνισμού αυτού χρειάζεται να είναι μία λεπτομερής καταγραφή των χαρακτηριστικών της περιοχής και των κτιρίων. Κάτι που θα μπορούσε με ταχύτητα και πληρότητα να παραχθεί από μια δημόσια τεχνική υπηρεσία (η Πολεοδομία του Δήμου η της Νομαρχίας) που θα αξιοποιούσε και τις πολλές αποτυπώσεις και σπουδαστικές εργασίες που ήδη έχουν πραγματοποιηθεί από τα Πολυτεχνεία της χώρας σε συνεργασία και με το ΤΕΕ που θα μπορούσε να συμβάλλει με πολλούς τρόπους.
Ο διαγωνισμός εκτός των άλλων, θα δώσει την ευκαιρία στους Χαλκιδείς να συζητήσουν και να προβληματισθούν για την οργάνωση και βελτίωση της πόλης τους.
- απαιτεί την αναθεώρηση του σχεδίου πόλης με βάση τα παραπάνω.
- υποδεικνύει την αναζήτηση γης για χρήση κατοικίας σε άλλο χώρο, έξω από την περιοχή προστασίας.

3. Η παραπάνω πρόταση είναι ρεαλιστική. Αυτό αποδεικνύεται από τα πολλά παραδείγματα από άλλες πόλεις εντός και εκτός Ελλάδας που αξιοποίησαν τα κελύφη παραδοσιακών και διατηρητέων κτηρίων για νέες χρήσεις αξιοποιώντας ταυτόχρονα κονδύλια από σχετικά προγράμματα της Ε.Ε. Στην Ελλάδα, μια πρόχειρη απαρίθμηση παραδειγμάτων είναι:
Λαύριο: Τεχνολογικό Πάρκο
Βόλος: Μουσείο Τσαλαπάτα
Αθήνα: Τεχνόπολη (Γκάζι)
Χανιά: ΚΑΜ (Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου) στο Νεώρειο.

4. Επιπλέον των ανωτέρω, επισημαίνουμε το αποφασιστικής σημασίας ζήτημα της εισφοράς σε γη και χρήμα που θα καθορισθεί με την νέα πράξη εφαρμογής που θα συνταχθεί μετά την τροποποίηση του σχεδίου πόλεως στην ιδιοκτησία της Ν.Α. Ευβοίας .

Λόγω του μεγάλου μεγέθους της ιδιοκτησίας και του ενός ιδιοκτήτη το μέγεθος της εισφοράς σε γη ξεπερνά τα 8 στρέμματα και επομένως απομειώνει σημαντικά το υπόλοιπο αξιοποιήσιμο τμήμα της, ενώ ακόμη και η περίπτωση μετατροπής της εισφοράς αυτής σε χρήμα θα επέφερε σημαντική οικονομική επιβάρυνση.

Προκειμένου επομένως να διατηρηθεί στην ιδιοκτησία της Ν.Α. Εύβοιας το σύνολο της αγορασθείσας έκτασης για να αξιοποιηθεί καταλλήλως ο μοναδικός δρόμος είναι η τροποποίηση του Σχεδίου Πόλεως με χαρακτηρισμό της συνολικής ιδιοκτησίας Γεωργιάδη ως ενιαίου κοινωφελούς χώρου με φορέα διαχείρισης την Ν.Α.Εύβοίας στην οποία άλλωστε ιδιοκτησιακά ανήκει. Με τον τρόπο αυτό σύμφωνα με τον νόμο ( Π.Δ. 14-07-1999. άρθρο 45) η ιδιοκτησία δεν θα υπόκειται σε εισφορά γης.



ΣΤ. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Στην προτεινόμενη μελέτη τροποποίησης του πολεοδομικού σχεδίου παρατηρούνται τα παρακάτω :
1. Σε σχέση με το ισχύον σχέδιο πόλης που προβλέπει ολοσχερή κατεδάφιση των βιομηχανικών κτηρίων Γεωργιάδη και χωροθέτηση οικοδομικών τετραγώνων κατοικίας στη θέση τους καθώς και πλατεία και δημοτικό σχολείο, η νέα πρόταση προβλέπει διατήρηση μέρους των κτηρίων Γεωργιάδη, πλατεία, παιδική χαρά και οικοδομικά τετράγωνα κατοικίας.
2. Το δημοτικό σχολείο μεταφέρεται στην εκτός σχεδίου περιοχή.
3. Τα νέα οικοδομικά τετράγωνα κατοικίας αυξάνονται σε επιφάνεια κατά 162% δηλ. από 2100 τ.μ. αυξάνονται σε 5.500 τ.μ. με αντίστοιχη αύξηση στη δόμηση.
4. Η αιτιολόγηση της προτεινόμενης κατεδάφισης μεγάλου τμήματος των βιομηχανικών κτιρίων Γεωργιάδη - γύρω στο 40 %, γίνεται στο όνομα της κρίσης του μελετητή ότι δεν έχουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον: "...Από την διατήρηση εξαιρούνται τα κτίσματα που έχουν πρόσοψη επί της οδού Αρεθούσης τα οποία δεν παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον είναι ερειπωμένα και έχουν καταστεί σχεδόν ετοιμόρροπα..."
5. Η πλατεία, η παιδική χαρά και τα οικοδομικά τετράγωνα κατοικίας χωροθετούνται στη θέση των μονόροφων κτηρίων και του υπαίθριου χώρου του βιομηχανικού συγκροτήματος που λειτουργούσε ως κλειστή αυλή .

Οι παραπάνω επιλογές της μελέτης τροποποίησης με την καθαίρεση σχεδόν του μισού τμήματος του κτιριακού συγκροτήματος και τον ταυτόχρονο υπερδιπλασιασμό της επιφάνειας κατοικίας (ένας φόρτος οικιστικής πίεσης δίπλα σε μνημεία και συγκοινωνιακούς κόμβους που είναι δύσκολο να κατανοηθεί) δεν συνάδουν με την έννοια της διατήρησης και ανάδειξης του μνημείου (του βιομηχανικού συγκροτήματος Γεωργιάδη), αλλά αντίθετα το ακρωτηριάζουν και το υποβαθμίζουν. Δεν επιτυγχάνεται δηλαδή ο στόχος της προστασίας τον οποίο η ίδια η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Εύβοιας έθεσε και προέβη στην πολυδάπανη αγορά του. Αντίθετα, με την πρόταση αυτή εκτός του ότι καταστρέφεται το μνημείο ταυτόχρονα χάνεται ένα κύριο συστατικό του συνόλου των βιομηχανικών κτιρίων της περιοχής.

Επιπλέον, θεωρούμε ότι δεν ανήκει στις αρμοδιότητες της συγκεκριμένης πολεοδομικής μελέτης η αξιολόγηση του συνόλου και των επιμέρους στοιχείων ενός μνημείου. Αυτή (η πολεοδομική μελέτη) οφείλει να εντάξει το μνημείο στο σύνολό του, σε Ζώνη Προστασίας. Με την αξιολόγηση του συνόλου και των μερών του μνημείου καταπιάνεται ειδική μελέτη που υποδεικνύει, ίσως, τροποποιήσεις για την καλύτερη επανάχρηση του. Ειδικότερα, τυχόν υπόδειξη κατεδαφίσεων από τους αρχιτέκτονες μπορεί να γίνει στη διάρκεια ειδικής μελέτης και μετά από ενδελεχή εξέταση, και μόνο στην περίπτωση που βρεθούν προσθήκες ξένες προς την αρχική σύνθεση του μνημείου- και όχι όλες, αλλά αυτές που δεν εντάχθηκαν στην ομαλή λειτουργία του στη διάρκεια του χρόνου. Σε κάθε περίπτωση η κατεδάφιση προϋποθέτει ιδιαίτερη στάθμιση από ευρύτερη ομάδα επιστημόνων και όχι μόνον των μελετητών του συγκεκριμένου έργου:

"Η διαδικασία της αποκατάστασης είναι μία επέμβαση υψηλής εξειδίκευσης που επιβάλλεται να γίνεται κατ' εξαίρεση. Έχει ως στόχο να διατηρήσει και να αποκαλύψει τις αισθητικές και ιστορικές αξίες του μνημείου και βασίζεται στον σεβασμό προς την αρχική του υπόσταση και τα αυθεντικά του στοιχεία..." (14) .


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Α. Τα προαναφερθέντα αρνητικά στοιχεία της πρότασης τροποποίησης και συνολικά η πρόταση έρχονται σε πλήρη αντίθεση τόσο με τον σκοπό αγοράς των κτιρίων Γεωργιάδη από την Νομαρχία όσο και με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας για Προστασία των Μνημείων και διατήρηση της Ιστορικής Μνήμης, όσο και με τα συμφέροντα των δημοτών της Χαλκίδας για μια αξιοβίωτη Χαλκίδα με τόπους και κτήρια που απεικονίζουν την ιστορία της, με ανάσες σε δημόσιους χώρους πράσινο και πόλους πολιτισμού.

Το βιομηχανικό συγκρότημα Γεωργιάδη μαζί με τα άλλα εναπομείναντα μικρότερα βιομηχανικά κτίρια αποτελούν τον τελευταίο πυρήνα αμιγούς βιομηχανικής αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ου αι., που είναι σπάνιο για τον ελληνικό χώρο και πρέπει να τεθεί αυτούσιο σε καθεστώς προστασίας και ανάδειξης όπως προηγούμενα περιγράφηκε και αναγνωρίζεται και από την Νομ. Αυτοδιοίκηση Εύβοιας αλλά και ευρύτερα από τους κατοίκους της Χαλκίδας.

Για τους παραπάνω λόγους η πρόταση τροποποίησης σχεδίου πόλεως κρίνεται μη αποδεκτή στο σύνολό της και στις επί μέρους προτάσεις της.

Β. Αντιθέτως, όπως παραπάνω αναλυτικά θεμελιώθηκε ,η ιδιοκτησία της Νομ. Αυτοδιοίκησης Ευβοίας πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τμήμα της ευρύτερης εξαιρετικά σημαντικής περιοχής γεγονός που μας οδηγεί στην παρακάτω ομόφωνη συνθετική συνολική πρόταση των μελών των δύο Μονίμων Επιτροπών :

1. Δημιουργία ζώνης προστασίας στην ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει την έκταση Γεωργιάδη, τα λοιπά βιομηχανικά κτίρια, τον όρμο του Αγ. Στεφάνου, τις πηγές της Αρέθουσας, το Πάρκο Λαού, την έκταση ΔΑΡΙΓΚ, τον εργατικό- προσφυγικό συνοικισμό κλπ. μέσω τροποποίησης του σχεδίου πόλης όπου θα συμπεριλαμβάνεται και ορισμός της συνολικής έκτασης πρώην Γεωργιάδη ως ενιαίου κοινωφελούς χώρου πολιτιστικών λειτουργιών με φορέα διαχείρισης την ιδιοκτήτρια Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Εύβοίας.

2. Χαρακτηρισμός του χώρου που περιλαμβάνει τα βιομηχανικά κτίρια, τις πηγές της Αρέθουσας, την έκταση ΔΑΡΙΓΚ, τον εργατικό- προσφυγικό συνοικισμό κλπ, ως ιστορικού και κήρυξη ως διατηρητέων του συνόλου του συγκροτήματος Γεωργιάδη καθώς και των λοιπών βιομηχανικών κτηρίων από το ΥΠΠΟ ή ΥΠΕΚΑ.

3. Διενέργεια ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΔΕΩΝ για την αξιοποίηση όλων των κτηρίων και των χώρων της ζώνης προστασίας με ανάπλαση. Ο διαγωνισμός θα καταλήξει στη προτιμητέα πρόταση ώστε από την τελική μελέτη που θα εφαρμοσθεί να προκύψει μια λύση ταυτόχρονα πολεοδομική, αρχιτεκτονική, τεχνική-κατασκευαστική, κοινωνικοοικονομική και πολιτιστική δηλαδή μια συνολική δυναμική αντιμετώπιση του σύνθετου προβλήματος της σημαντικής αυτής περιοχής της πόλης.
Πριν από το διαγωνισμό είναι αναγκαίο να διατυπωθούν οι προγραμματικοί στόχοι για τις πολλαπλές λειτουργικές και κτιριολογικές ανάγκες που καλείται να υπηρετήσει ο διαγωνισμός και να οριοθετηθεί επακριβώς η ζώνη προστασίας και ανάπλασης. Οι Μόνιμες Επιτροπές του ΤΕΕ μπορoύν να συμβάλουν αποφασιστικά στο ζήτημα αυτό.
Στόχος, ανάμεσα στους άλλους, είναι η διατήρηση και αναστήλωση όλων των υπαρχόντων κτηρίων μαζί και όλων των κτιρίων του βιομηχανικού συγκροτήματος Γεωργιάδη συμπεριλαμβανομένων και των μικρότερων παρακολουθημάτων του με τον περιβάλλοντα χώρο τους, και η αξιοποίηση τους με νέες κοινωφελείς χρήσεις πολιτιστικού χαρακτήρα. Στην περίπτωση αυτή, προσθήκες κτηρίων μπορούν να γίνουν μόνον όσες εξυπηρετούν το λειτουργικό και κτιριολογικό πρόγραμμα που θα προκριθεί πριν την διενέργεια του διαγωνισμού και πάντως περιορισμένου εμβαδού και όγκου ώστε να αναδεικνύονται τα διατηρητέα κτήρια.

Το ΤΕΕ δεσμεύεται να διαθέσει τις δυνάμεις του προκειμένου μέσω δημοσίων συζητήσεων- ημερίδων κλπ., να συμβάλλει στην γενικότερη ενημέρωση για το όφελος της πόλης της ΧΑΛΚΙΔΑΣ από την αξιοποίηση του αρχιτεκτονικού της πλούτου και ειδικότερα από την αξιοποίηση των διατηρητέων βιομηχανικών κτηρίων της.


Για την Μόνιμη Επιτροπή Για την Μόνιμη Επιτροπή
Χωροταξίας,Πολεοδομίας και Αρχιτεκτονικών Θεμάτων και
Οικιστικών Θεμάτων Θεμάτων Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Ο επιμελητής Η επιμελήτρια


ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΟΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΙΡΑ ΣΑϊΝΙΔΟΥ- ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ












ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:


(1) . Απόφαση Νομαρχ.Συμβουλίου Εύβοιας αρ.37/02.04.2004, που ελήφθη βάσει της Εισήγησης (αρ.πρ.692/30.03.2004) του Νομάρχη κ. Αθ.Μπουραντά .

(2) . Κ.Δημητούλης "Ποθητός Καμάρας" , έκδοση ΤΕΕ Ευβοίας 2009

(3) . Σύμβαση Γανάδας, 1985, άρθρο 1, παρ.1 και 2. Η σύμβαση αυτή για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ευρώπης υπογράφηκε από τα μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης στη Γρενάδα το 1985 και κυρώθηκε ως Νόμος του ελληνικού Κράτους (Ν.2039/ 1992, ΦΕΚ 61Α-13.04.1992).

(4) . ΥΑ 131450/5379 π.ε./23-1-1958 - ΦΕΚ 117/Β/25-4-1958, κήρυξη της πόλης της Χαλκίδας ως Αρχαιολογικού Χώρου

(5) . ΥΑ 7231/29-11-1971 - ΦΕΚ 1003/Β/14-12-1971 Κήρυξη της πόλης της Χαλκίδας ως Ιστορικού Τόπου και ως Τόπου Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους.

(6) . Διακήρυξη του Άμστερνταμ, 1975. Απόφαση του συνεδρίου που οργανώθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Άμστερνταμ, 21-24 Οκτωβρίου 1975, με την ευκαιρία του Έτους της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς. Μετείχαν 25 ευρωπαϊκές χώρες με 1000 περίπου συνέδρους.

(7) . Ν.2039/92, ΦΕΚ61Α/13.04.1992, Κύρωση Σύμβασης Γανάδας 1985, άρθρο 10.

(8) . Επιστολή Νομάρχη Εύβοιας προς Υπουργό Πολιτισμού, αρ. πρ.3141/21-11-2005

(9) . Ν.2039/92, ΦΕΚ61Α/13.04.1992, κύρωση Σύμβασης Γανάδας 1985, άρθρο 7.

(10) . ΥΠΠΟ, Γ.Δ/νση Αναστήλωσης Μουσείων & Τεχνικών Έργων, Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής, αρ.πρ.1346/24.03.09

(11) . Χάρτα της Βενετίας, 1964, παρ.6. Ο Χάρτης της Βενετίας για την Αποκατάσταση και Συντήρηση Μνημείων και Μνημειακών Συνόλων καταρτίστηκε κατά τη διάρκεια του δευτέρου Διεθνούς Συνεδρίου Αρχιτεκτόνων και Τεχνικών των Ιστορικών Μνημείων, που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία στις 25-31 Μαΐου 1964 και διοργανώθηκε από το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS). Ο Χάρτης αναγνωρίζεται διεθνώς ως ένα διαχρονικό πλαίσιο κατευθυντήριων αρχών που διέπουν την θεωρία και κυρίως την πράξη της Αποκατάστασης και της Συντήρησης κάθε είδους Μνημείων .

(12) . Χάρτα της Βενετίας, 1964, παρ.1.

(13) . Διακήρυξη του Άμστερνταμ, 1975.

(14) . Χάρτα της Βενετίας, 1964, παρ.1.




ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ:

1. Απόφαση Νομαρχιακού Συμβουλίου Εύβοιας αρ.37/02.04.2004, που ελήφθη βάσει της Εισήγησης (αρ.πρ.692/30.03.2004 του Nομάρχη κ. Αθ.Μπουραντά και
Έγγραφο 3141/21-11-2005 Νομάρχη Ευβοίας προς Υπουργό Πολιτισμού.

2. Σύμβαση Γανάδας, 1985- Χάρτα της Βενετίας, 1964 - Διακήρυξη του Άμστερνταμ, 1975
3. Παραδείγματα αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα.
4. Τίτλος κτήσεως (αρ. συμβολαίου1886/10.11.05) του πρώην συγκροτήματος Γεωργιάδη από την Ν.Α.Ευβοίας
5. Τοπογραφικό διάγραμμα του τίτλου κτήσεως.
6. ΥΠΠΟ, Γ.Δ/νση Αναστήλωσης Μουσείων & Τεχνικών Έργων , Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής, αρ.πρ.1346/24.03.09

ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΤΟΥ ΟΣΕ ΣΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΑ

Χωρίς άδεια εργασίες στον διατηρητέο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Χαλκίδας
Ερώτηση Δ.Παπαδημούλη, Γρ.Ψαριανού προς τους Υπουργούς Πολιτισμού και Τουρισμού - Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων
Με την Υπουργική Απόφαση ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/10534/514 (ΦΕΚ519/11-04-2000), τα κτίρια του σταθμού και των αποθηκών του Σιδηροδρομικού Σταθμού Χαλκίδας, κατασκευασμένα το 1903 με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των σιδηροδρομικών κτιρίων που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα από την Γαλλική Εταιρεία Σιδηροδρόμων, έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά διατηρητέα μνημεία, που χρειάζονται ειδική κρατική προστασία και όπως αναφέρεται στην εφημερίδα της κυβερνήσεως «…για την καλύτερη προστασία, ανάδειξη και προβολή των μνημείων ορίζουμε ζώνη προστασίας στον περιβάλλοντα χώρο…»

Ο ΟΣΕ από τον Οκτώβριο του 2008 πραγματοποιεί σημαντικές εργασίες στο χώρο του σιδηροδρομικού σταθμού της Χαλκίδας, στο πλαίσιο της κατασκευής γραμμής προαστιακού στο τμήμα Σχηματάρι – Χαλκίδα. Πραγματοποιήθηκαν όμως και εργασίες που αλλάξαν το χαρακτήρα του περιβάλλοντος χώρου. Συγκεκριμένα, σε πλήρη επαφή με τη διατηρητέα αποθήκη προχώρησαν στην κατασκευή τοιχίου από μπετόν, αφαίρεσαν παλαιούς σηματοδότες και παλαιούς γερανούς.

Η Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης Μουσείων και Τεχνικών ΄Εργων του Υπουργείου Πολιτισμού παρέπεμψε το φάκελο της υπόθεσης στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων την 14/09/09, δηλαδή ένα χρόνο αργότερα, για την έγκριση ή μη της μελέτης που αφορά τις εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο του Σιδηροδρομικού Σταθμού Χαλκίδας, οι οποίες όμως έχουν προχωρήσει και μπορεί να μην είναι ανατάξιμες. Στο έγγραφο αυτό αναφέρεται ότι απαγορεύεται η εκτέλεση οποιονδήποτε οικοδομικών ή συναφών εργασιών στον ανωτέρω σιδηροδρομικό σταθμό, σύμφωνα με τις διατάξεις Ν. 3028/02 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς».

Με αυτά τα δεδομένα, ερωτώνται οι αρμόδιοι υπουργοί:

• Πώς προτίθενται να παρέμβουν, μετά την εκτέλεση έργων από τον ΟΣΕ σε χώρο που έχει χαρακτηριστεί ιστορικός και διατηρητέος χωρίς την απαιτούμενη άδεια;

• Σε ποιες ενέργειες προτίθενται να προβούν για την προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση όλων των σταθμών του ΟΣΕ των αρχών του προηγούμενου αιώνα και ιδιαίτερα του συγκεκριμένου;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Γρηγόρης Ψαριανός

Δημήτρης Παπαδημούλης

ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ -ΠΑΛΙ- Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΣΑΠΙΑ

09/11/2009
ΜΟΛΥΝΣΗ ΥΔΡΟΦΟΡΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ ΔΗΜΟΥ ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ
Ερώτηση Αλ.Τσίπρα προς τους Υπουργούς 1. Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης 2. Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και 3. Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
Ανησυχητικές διαστάσεις έχει πάρει το οικολογικό πρόβλημα της μόλυνσης του υδροφόρου ορίζοντα στο Δήμο Μεσσαπίων Εύβοιας, από τα απόβλητα των μεταλλείων της ΛΑΡΚΟ.
Οι τοξικές λίμνες που έχουν σχηματισθεί με προσχώσεις και επιχωματώσεις, λόγω των εξορυκτικών δραστηριοτήτων της Εταιρίας, διοχετεύουν στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα εξασθενές χρώμιο, βαρέα μέταλλα, νικέλιο κλπ., θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία των δημοτών, όπως καταγγέλλει το Δίκτυο κινήσεων των πολιτών Εύβοιας.
Σύμφωνα με έρευνες του Γεωλογικού-Υδρολογικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, η συγκέντρωση εξασθενούς χρωμίου ξεπερνά τα 60mg/L (όριο ασφαλείας από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας για το ολικό χρώμιο τα 50mg/L. Το προτεινόμενο όριο για το εξασθενές χρώμιο είναι 0,2 mg/L. Η συγκέντρωση νικελίου ξεπερνά τα 30 mg/L (όριο ασφαλείας 20 mg/L).
Σύμφωνα νε το Γενικό Χημείο του κράτους, τα απόβλητα από την επεξεργασία χυτηρίου αλουμινίου περιέχουν κάδμιο, χρώμιο, άργιλο και άλλες επικίνδυνες και εύφλεκτες τοξικές ουσίες.
Οι γιατροί της περιοχής έχουν παρατηρήσει αύξηση των ποσοστών εκδήλωσης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, όπως λεμφώματα, καρκίνο πνεύμονα και λάρυγγα, που προέρχονται από την εισπνοή υδρατμών και γενικά από τη χρήση του τοξικού νερού.
Πρόκειται για προφανείς παραβιάσεις τόσο της Εθνικής Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας, όσο και των οδηγιών 98/83/ΕΚ για την ποσότητα νερού κατανάλωσης, 1999/31/ΕΚ περί υγειονομικής ταφής αποβλήτων, 91/689/ΕΟΚ για επικίνδυνα απόβλητα, 2006/11/ΕΚ για ρύπανση περιβάλλοντος από επικίνδυνες ουσίες, 80/68/ΕΚ για την προστασία υπογείων υδάτων& 2000/60/ΕΕ για ορθολογική διαχείριση υδάτων.
Αξίζει δε να σημειωθεί, ότι το 90 % των πολιτών του Δήμου Μεσσαπίας ασχολείται με τη γεωργία και την επεξεργασία γεωργικών προϊόντων, με το τοξικό νερό που αναπόφευκτα φτάνει στο αρδευτικό σύστημα των γεωργικών εκτάσεων.
Σχετική ερώτηση είχε καταθέσει κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γρηγόρης Ψαριανός στις 16-7-2009.
Ερωτώνται οι κκ. Υπουργοί
1. Σε τι στάδιο βρίσκεται η επιδημιολογική έρευνα που έχει ζητηθεί από το Δίκτυο Πολιτών Μεσσαπίας, που απαρτίζεται από 12 φορείς, σύμφωνα με όσα επισημαίνουν οι γιατροί της περιοχής;
2. Έχει ελεγχθεί η τήρηση της Εθνικής Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας και των κανονισμών της ΕΕ, στις μελέτες των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που υποχρεούται να καταθέται η ΛΑΡΚΟ;
3. Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα δεν έχει παρατηρηθεί καμία περιβαλλοντική αποκατάσταση των κατεστραμμένων εκτάσεων στην περιοχή από την ακατάσχετη εξορυκτική δραστηριότητα της ΛΑΡΚΟ, πρόκειται να ληφθούν τα δέοντα μέτρα για τη συμμόρφωση της εταιρίας σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της;
4. Έχουν γίνει έλεγχοι καταλληλότητας για τα αγροτικά προϊόντα που παράγονται στην περιοχή;
Ο ερωτών βουλευτής
Αλέξης Τσίπρας

Πού να γίνει δίκη της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου ?

09/11/2009
Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ για τη δίκη του Αλέξη Γρηγορόπουλου
Στην αναζήτηση τόπου, που να εξασφαλίζει ηρεμία και έλεγχο πιθανών επεισοδίων, έχει αποδυθεί η Εισαγγελία, προκειμένου να συνεδριάσει το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο, για την υπόθεση δολοφονίας του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου.
Ένα χρόνο μετά, η ανάγκη τιμωρίας των ενόχων της δολοφονίας του, που έλαβε χώρα στις 6.12.2008, επείγει.
Καθένας έχει δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, όμως παράγοντες σε αυτή τη δίκη, είναι και η οικογένεια του Αλέξη, οι φίλοι και οι συμμαθητές του, η ελληνική κοινωνία, που κατέγραψε την οργή της, ένα χρόνο πριν.
Αντί λοιπόν η Εισαγγελία να αναζητά εναγωνίως τόπο διεξαγωγής της δίκης, που θα περιορίσει αναγκαστικά τη δημοσιότητα της, ας την προσδιορίσει άμεσα στην Αθήνα, για να υπάρξει κάθαρση στο δράμα της απώλειας μιας ανθρώπινης ζωής, χωρίς κανένα λόγο.
To Γραφείο Τύπου

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Τη Τετάρτη 11 Νοέμβρη και ωρα 7μμ στά γραφεία τού ΣΥΝ στή Χαλκίδα θά γίνει συνεδρίαση της Νομαρχιακής Έπιτροπής Εύβοιας του Συνασπισμού με θέμα : Προτάσεις τού ΣΥΝ ενόψη της Πανελλαδικής Συνδιασκεψης τού Σύριζα.

Στη συνεδρίαση αυτή καλούνται να συμμετέχουν και τα μέλη από τις πολιτικές κινήσεις του νομού και γίνεται ενόψη της συνεδρίασης της κεντρικής πολιτικής επιτροπής του Συνασπισμού που θα πραγματοποιηθεί στίς 14 Νοέμβρη γιά το παραπάνω θέμα.

Το γραφείο Τύπου

Οι αγώνες δεν απαξιώνονται ούτε παραγράφονται

Τήνιος Ιωάννης μέλος του τμήματος Περιβάλλοντος της Νομαρχιακής Επιτροπής του Συνασπισμού Ευβοίας
Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2009,
Με αφορμή τη διένεξη μεταξύ των κ.κ. Ζαμπετάκη και Πρατσόλη, κατά τη διάρκεια της συζήτησης στα Ψαχνά στις 31 Οκτωβρίου, αναφέρει τα παρακάτω:
"Χωρίς να θέλω να αλλοιώσω τα χαρακτηριστικά ή να πυροδοτήσω τη συνέχεια των αντεγκλίσεων, της κατά τα άλλα πολύ καλής, μαζικής και εμπεριστατωμένης συζήτησης που έγινε στις 31 Οκτωβρίου στα Ψαχνά, για την τοξική ρύπανση στα Μεσσάπια, θεωρώ υποχρέωσή μου να θέσω τις απόψεις μου, στη διένεξη που δημιουργήθηκε μεταξύ των κ.κ. Ζαμπετάκη και Πρατσόλη, δημάρχου Νέας Αρτάκης.
Κατανοώ απόλυτα τη συναισθηματική φόρτιση, την ψυχική εξάντληση και φθορά που πιθανότατα ο κ. Ζαμπετάκης έχει υποστεί όλα αυτά τα χρόνια με τον αγώνα που δίνει για την ανάδειξη των τεράστιων περιβαλλοντικών εγκλημάτων που συμβαίνουν στον τόπο μας. Πραγματικά σε αυτούς τους ανθρώπους οφείλουμε σεβασμό και αναγνώριση της προσφοράς τους στο κοινωνικό σύνολο. Όμως ο κ. Ζαμπετάκης δεν μπορεί να βάζει απέναντί του όλους τους ανθρώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, θεωρώντας ότι αντιστρατεύονται τους περιβαλλοντικούς αγώνες που επιτελούνται στην περιοχή μας ενάντια στην αυθαιρεσία και τα οικολογικά εγκλήματα διάφορων επιχειρηματικών και οικονομικών συμφερόντων, τις περισσότερες φορές με την καλυψη και της τοπικής αυτοδιοίκησης (δήμοι - νομαρχίες).
Στην προκειμένη περίπτωση, για το δήμαρχο κ. Πρατσόλη, είτε γιατί ο κ. Ζαμπετάκης δεν γνώριζε είτε γιατί κακώς τον πληροφόρησαν είτε εσφαλμένα κατανόνησε την ανακοίνωση του δημάρχου για την ποιότητα του νερού της Νέας Αρτάκης επέδειξε εμπάθεια στο πρόσωπό του και μάλιστα πάνω στον εκνευρισμό του (θέλω να πιστεύω άθελά του) εξεστόμισε ανεπίτρεπτες εκφράσεις (όπως ψεύτης και γελοίος) που δεν συνάδουν με την προσωπικότητά του, τη θέση του σαν πανεπιστημιακός και την ιδιότητά του σαν πολιτευτής των Οικολόγων Πράσινων.
Η επιστολή του κ. Πρατσόλη παραφράστηκε κακώς από τα ΜΜΕ του τόπου μας. Η αναφορά του ήταν ότι το νερό της Νέας Αρτάκης δεν εμπεριέχει εξασθενές χρώμιο αλλά έχει νειτρικά πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Συνεπώς μπορεί να γίνεται οικιακή χρήση του αλλά όχι για πόσιμο νερό. Μάλιστα αναφέρει, ενημερώνοντας τους πολίτες ότι σύντομα θα έχουν πόσιμο και πλήρως ελεγμένο νερό με το νέο έγο "εξωτερικό υδραγωγείο". Ειλικρινά δεν κατανοώ το έγκλημα του κ. δημάρχου.
Θέλω να ενημερώσω τον κ. Ζαμπετάκη ότι ο κ. Πρατσόλης από χρόνια έχει βαθιές περιβαλλοντικές ευαισθησίες (όπως άλλωστε και όλος ο χώρος της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής αριστεράς, στην οποία και ο ίδιος ως γνωστόν ανήκει) και έχει επιδείξει ιδιαίτερη αγωνιστικότητα προς αυτή την κατεύθυνση, ερχόμενος ενάντια με συγκεκριμένα επιχειρηματικά και οικονομικά συμφέροντα της περιοχής, που αυθαιρετούν και είναι κι αυτά μέρλος της οικολογικής καταστροφής της περιοχής μας. Με ορισμένα από αυτά μάλιστα είναι σε δικαστικούς αγώνες! Νομίζω λοιπόν κ. Ζαμπετάκη ότι όλα αυτά ούτε απαξιώνονται ούτε παραγράφονται. Οφείλατε να τα γνωρίζετε.
Δίνοντας τέλος σε αυτή τη διένεξη, και προσπαθώντας με αυτή μου την παρέμβαση να βάλω τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση, θέλω να πιστεύω ότι από δω και εμπρός, από κοινού όλοι μας, θα συμβάλλουμε στη συνέχιση του ιερού αγώνα που όλοι μας έχουμε αποφασίσει να κάνουμε. Η ανάδειξη και η πάλη μας κατά των τεράστιων οικολογικών καταστροφών που επιτελούνται στη χώρα μας και στον πλανήτη ολόκληρο, είναι η κληρονομιά στα παιδιά μας και στις επερχόμενες γενιές".

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΑ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Προς τους πολίτες της Χαλκίδας.
Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου θα γίνει στην Χαλκίδα στην αίθουσα της ΔΗΚΕΧ (Αβάβντων 50) στις 11 π.μ. η πανελλαδική συνάντηση των εκπροσώπων όλων των συλλογικοτήτων που απαρτίζουν την κίνηση 'Πολίτες κατά του Λιθάνθρακα' για να συζητήσουν το μέλλον της κίνησης αλλά και άλλα περιβαλλοντικά θέματα.
Η συνάντηση είναι ανοικτή και μπορεί να πάρει μέρος οποιος φίλος θέλει.
Είναι γνωστοί σε όλους οι μεγάλοι αγώνες που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια σε πολλές πόλεις της χώρας αλλά και της Εύβοιας (Μαντούδι, Αλιβέρι), από τα κινήματα των πολιτών και τους περιβαλλοντικούς συλλόγους με την συμβολή της κίνησης 'πολίτες κατά του λιθάνθρακα', για την απόρριψη του λιθάνθρακα από το ενεργειακό μίγμα. Ο αγώνας βεβαίως συνεχίζεται σε κάθε τόπο αλλά και πανελλαδικά, για την εξοικονόμηση της ενέργειας και για καθαρή ενέργεια και κυρίως για την διασφάλιση της ποιότητας της ανθρώπινης ζωής.
Οι 'Ενεργοί Πολίτες' που φιλοξενούν τη συνάντηση στην πόλη που δημιουργήθηκε η κίνηση πριν δύο χρόνια, θα πάρουν μέρος στην συνάντηση και καλούν τους φίλους που μπορούν να παραβρεθούν και να συμμετέχουν ενεργά στην συνάντηση.
-- ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΥΒΟΙΑΣenergoipolitesevias@gmail.com http://energoipolitesevias.blogspot.com/